దినసరి సమగ్ర తెలుగు వార్తా, విద్యా, ఉద్యోగ మరియు పాలనాపరమైన పరిణామాల పరిశోధనా నివేదిక
ప్రపంచవ్యాప్తంగా, జాతీయ స్థాయిలో మరియు ఉమ్మడి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో చోటుచేసుకున్న సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా, క్రీడా మరియు పాలనాపరమైన పరిణామాలను నిష్పాక్షికంగా విశ్లేషిస్తూ, ప్రామాణిక ప్రచురణలు మరియు అధికారిక ప్రభుత్వ ఆధారాల ప్రాతిపదికన ఈ సమగ్ర పరిశోధనా నివేదిక రూపొందించబడింది [1, 2]. వర్తమాన వ్యవహారాలు, విద్యా-ఉద్యోగ అవకాశాలు మరియు పాలనాపరమైన నిర్ణయాలను పది నిర్దిష్ట ప్రాధాన్య రంగాలుగా వర్గీకరించి విశ్లేషణాత్మకంగా పొందుపరచడమైనది [1, 3].
నేటి టాప్ 10 ప్రాధాన్యతా వార్తలు
- తెలంగాణ రైజింగ్ 2047 విజన్ డాక్యుమెంట్ ఆవిష్కరణ: తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థను 2034 నాటికి $1 ట్రిలియన్, 2047 నాటికి $3 ట్రిలియన్ స్థాయికి ఎదిగేలా దిశానిర్దేశం చేస్తూ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. రేవంత్ రెడ్డి ‘తెలంగాణ రైజింగ్ 2047’ రోడ్మ్యాప్ను అధికారికంగా విడుదల చేశారు [1, 3, 4]. ఇందులో భాగంగా ‘CURE-PURE-RARE’ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు [3, 5].
- కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు 3% డీఏ పెంపు: దీపావళి పండుగ సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు మరియు పింఛనుదారులకు కరువు భత్యాన్ని (DA) 3 శాతం మేర పెంచుతూ (60% నుండి 63%కి) ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ నిర్ణయం తీసుకుంది [6, 7, 8, 9]. ఈ పెంపు జులై 1, 2026 నుండి అమలులోకి రానుంది [7, 8].
- తెలంగాణ ఉద్యోగులకు రెండు పెండింగ్ డీఏల మంజూరు: రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు మరియు ఉపాధ్యాయులకు 6.37% మేర ఉన్న రెండు వాయిదాల కరువు భత్యం (DA) విడుదల చేస్తూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది [1, 10, 11]. ఈ పెంపు అక్టోబర్ నెల జీతంతో కలిపి నవంబర్ 1న అందనుంది [1, 10, 11].
- జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) పొడిగింపు: జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమాన్ని రూ. 53,428 కోట్ల బడ్జెట్తో 2030-31 వరకు కొనసాగించేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది [1, 3, 4]. దివ్యాంగుల పింఛను అర్హత వైకల్య శాతాన్ని 80% నుండి 40%కి సడలించి, వయోపరిమితిని ఎత్తివేశారు [1, 3, 4].
- ఏపీ డీఎస్సీ-2026 ప్రకటన & స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నూతన షెడ్యూల్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2,721 ఉపాధ్యాయ పోస్టుల భర్తీకై డీఎస్సీ ప్రకటనను విడుదల చేసింది [1, 3, 5]. మరోవైపు, ఏపీ పరిషత్ (ఎంపీటీసీ/జడ్పీటీసీ) ఎన్నికల పోలింగ్ను నవంబర్ 5కి, లెక్కింపును నవంబర్ 7కి రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం సవరించింది [12].
- అర్నబ్ తుఫాను తీవ్రత – కోస్తాంధ్ర, ఒడిశా తీరాలపై పంజా: అర్నబ్ తీవ్ర తుఫాను ప్రభావంతో కాకినాడ, విశాఖపట్నం, కోనసీమ తీరాలలో ఈదురు గాలులతో కూడిన భారీ వర్షాలు కురుస్తున్నాయి [2, 13, 14, 15]. విశాఖ వాల్తేరు డివిజన్ పరిధిలో 45 రైళ్లు, విమాన రాకపోకలు రద్దయ్యాయి [2, 15, 16].
- తెలంగాణ తాండూరు కందిపప్పు ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి: భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tag) పొందిన తెలంగాణకు చెందిన తాండూరు కందిపప్పును తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి చేసే ప్రక్రియను అపేడా (APEDA) హైదరాబాద్ వేదికగా ప్రారంభించింది [17].
- జియో ప్లాట్ఫార్మ్స్ రికార్డు స్టాక్ మార్కెట్ అరంగేట్రం: రిలయన్స్ గ్రూప్ ఆధ్వర్యంలోని జియో ప్లాట్ఫార్మ్స్ షేర్లు మార్కెట్లో ఇస్యూ ధర రూ. 1,119 కంటే 21.35% లాభంతో రూ. 1,358 వద్ద బిఎస్ఈ, ఎన్ఎస్ఈ లలో నమోదయ్యాయి [16, 18].
- ఎమర్జింగ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కాంక్లేవ్ ప్రారంభం: న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మంటపంలో ‘ESTIC-2026’ సదస్సును ప్రధాని మోదీ ప్రారంభించి, స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో కూడిన ఏఐ, 5జి/6జి సాంకేతికతలను పరిశీలించారు [2, 7, 9].
- ఐసీఏఐ సీఏ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాల విడుదల: ICAI నిర్వహించిన సీఏ ఇంటర్ ఫలితాల్లో నాసిక్కు చెందిన సాక్షి చందక్, ముంబైకి చెందిన నీల్ రాజేష్ షా 502/600 మార్కులతో జాతీయ స్థాయిలో ఉమ్మడిగా మొదటి ర్యాంక్ సాధించారు [1, 3, 19].
ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక వార్తలు
పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థ విస్తరణ మరియు ఉపాధ్యాయుల సంక్షేమానికి సంబంధించి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు విద్యా సంస్థలు కీలక నిర్ణయాలు ప్రకటించాయి:
- తెలంగాణ స్పెషల్ టీఈటీ (TG-TET 2026-II) నోటిఫికేషన్: ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో పనిచేస్తున్న ఇన్-సర్వీస్ ఉపాధ్యాయుల కోసం ప్రత్యేక టీఈటీ దరఖాస్తు గడువు ముగింపు దశకు చేరగా, పరీక్షలను నవంబర్ 16 నుండి 21 వరకు నిర్వహించనున్నారు [4, 20].
- ఎన్సీఈఆర్టీ 40 వారాల ఆన్లైన్ సైన్స్ డిప్లొమా: 6 నుండి 8వ తరగతి బోధిస్తున్న సైన్స్ ఉపాధ్యాయులలో ప్రయోగాత్మక నైపుణ్యాలు పెంచేందుకు ఎన్సీఈఆర్టీ 40 వారాల వర్చువల్ డిప్లొమా కోర్సు నమోదు ప్రక్రియను ప్రారంభించింది [4, 5].
- తెలంగాణ ఉద్యోగులు, ఉపాధ్యాయులకు 6.37% డీఏ: రెండు వాయిదాల కరువు భత్యం విడుదల చేస్తూ జీవో జారీ అయింది; అక్టోబర్ జీతంతో కలిపి నవంబర్ 1న పెంచిన వేతనం లభించనుంది [1, 10, 11].
- ఆశ్రమ పాఠశాలల ఉపాధ్యాయులకు గౌరవం: ఉట్నూర్ గిరిజన ప్రాంతంలోని ఆశ్రమ పాఠశాలల్లో ప్రతిభ కనబరిచిన 62 మంది ఉపాధ్యాయులకు ‘విభా గైడింగ్ లైట్స్’ పురస్కారాలను అందజేశారు [4].
- ఏపీ డీఎస్సీ-2026 మోడల్ నోటిఫికేషన్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2,721 ఉపాధ్యాయ పోస్టుల భర్తీ ప్రక్రియను చేపట్టింది [1, 3, 5].
- వ్యాయామ విద్య నిర్బంధం: ప్రాథమిక మరియు ఉన్నత పాఠశాలల్లో వారానికి కనీసం 3 పీటీ (Physical Training) పీరియడ్లను టైమ్టేబుల్లో చేర్చడం తప్పనిసరి చేశారు [4].
- తమిళనాడు స్పెషల్ టీఈటీ ఫలితాలు: ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న బోధకుల కోసం నిర్వహించిన స్పెషల్ టీఈటీ పరీక్షలలో 80.8% ఉత్తీర్ణత నమోదైంది [4].
- మోడల్ స్కూల్ ఉపాధ్యాయుల సమస్యలపై సమీక్ష: మోడల్ స్కూల్స్ ఉపాధ్యాయుల పదోన్నతులు, సర్వీస్ నిబంధనలపై యూటీఎఫ్ ప్రతినిధి బృందం పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారులతో చర్చించింది [4].
- CwSN విద్యార్థుల పెన్షన్ సడలింపు: వికలాంగ విద్యార్థుల (CwSN) పింఛను అర్హతను వైకల్య శాతంతో సంబంధం లేకుండా 40% ఉన్నవారికి కూడా పొడిగించడం ఉపాధ్యాయులలో హర్షం వ్యక్తం అవుతోంది [1, 4].
- పాఠ్యపుస్తకాల పునరుద్ధరణ: ఎన్ఈపీ 2020 మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఎన్సీఈఆర్టీ 9వ తరగతి నూతన సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలను బోధనకు సిద్ధం చేసింది [1, 2, 21].
1. అంతర్జాతీయ వార్తలు
- ప్రిన్స్ అలోయిస్ ద్వైపాక్షిక భేటీ: లైచెన్స్టెయిన్ వారసత్వ ప్రభువు ప్రిన్స్ అలోయిస్, ప్రిన్సెస్ సోఫీలు రాష్ట్రపతి భవన్లో భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముతో సమావేశమయ్యారు [2]. EFTA ఒప్పందం ద్వారా రాబోయే 15 ఏళ్లలో $100 బిలియన్ల పెట్టుబడులు, 10 లక్షల ఉద్యోగాల కల్పనకు కట్టుబడి ఉన్నట్లు స్పష్టం చేశారు [2].
- బిమ్స్టెక్ ‘ఢిల్లీ డిక్లరేషన్’: ప్రాంతీయ భద్రత, సరిహద్దు ఉగ్రవాదం, డార్క్-వెబ్ ఆధారిత డ్రగ్స్ రవాణా నిర్మూలనకు బిమ్స్టెక్ సభ్యదేశాలు ఏకీకృత ‘ఢిల్లీ డిక్లరేషన్’ ముసాయిదాకు ఆమోదం తెలిపాయి [2, 4].
- సౌదీ అరామ్కో చమురు కేంద్రంపై దాడులు: సౌదీ అరేబియాలోని ధహ్రాన్లో ఉన్న అరామ్కో శుద్ధి యూనిట్పై హూతీ తిరుగుబాటుదారులు డ్రోన్ దాడులకు యత్నించిన నేపథ్యంలో రియాద్ పరిధిలోని విద్యాసంస్థల్లో ఆన్లైన్ తరగతులు ప్రకటించారు [2, 3, 4].
- మెటా సంస్థకు $25 బిలియన్ల భారీ జరిమానా: వినియోగదారుల వ్యక్తిగత డేటా సేకరణ మరియు భద్రత విషయంలో పారదర్శకత లోపించిందని నిర్ధారిస్తూ టెక్ దిగ్గజం ‘మెటా’కు అమెరికాలోని న్యూ మెక్సికో కోర్టు $25 బిలియన్ల జరిమానా విధించింది [3].
- యెరెవాన్లో సీబీడీ సీఓపీ-17 సదస్సు: ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్లో ప్రారంభమైన యుఎన్ జీవవైవిధ్య సదస్సు (CBD COP-17) లో గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్ అమలుకు భారతదేశం తన పూర్తి మద్దతు ప్రకటించింది [2].
- సింబెక్స్-2026 ముగింపు: భారత్-సింగపూర్ నావికాదళ విన్యాసాలు (SIMBEX-2026) 33వ ఎడిషన్ విజయవంతంగా ముగిసింది; భారత నావికాదళ ఫస్ట్ ట్రైనింగ్ స్క్వాడ్రన్ నౌకలు కొలంబో ఓడరేవుకు చేరుకున్నాయి [2].
- పారిస్లో యునెస్కో డోపింగ్ నిరోధక సదస్సు: పారిస్లో జరిగిన యునెస్కో COP10 బ్యూరో సమావేశంలో భారత క్రీడా శాఖ మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ ప్రసంగిస్తూ, డోపింగ్ రహిత పారదర్శక క్రీడారంగానికి భారత్ ప్రాధాన్యమిస్తుందని స్పష్టం చేశారు [2].
- ఫ్రాన్స్లో ప్రజా నిరసనలు – భారత అడ్వైజరీ: ఫ్రాన్స్లో పెరుగుతున్న జీవన వ్యయానికి వ్యతిరేకంగా నిర్వహించిన భారీ నిరసనల దృష్ట్యా పారిస్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం పర్యటనలపై భద్రతా సూచనలు జారీ చేసింది [3].
- భారత్-కెనడా $70 బిలియన్ ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం: భారత్ మరియు కెనడా మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య విలువను $70 బిలియన్లకు పెంచే దిశగా దౌత్యవర్గాలు కీలక పురోగతి సాధించాయి [2, 3, 4].
- స్పెయిన్లో ఘోర రైలు ప్రమాదం: మాడ్రిడ్ సమీపంలో రెండు రెంజీ (Renfe) హైస్పీడ్ రైళ్లు ఢీకొన్న ప్రమాదంలో 64 మంది ప్రయాణికులు మృతి చెందగా, భారత రాయబార కార్యాలయం అత్యవసర హెల్ప్లైన్ నంబర్లను ఏర్పాటు చేసింది [15, 16].
2. జాతీయ వార్తలు
- కేంద్ర ఉద్యోగుల డీఏ 63%కి పెంపు: కేంద్ర కేబినెట్ 3 శాతం డీఏను పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకోవడంతో 48.54 లక్షల మంది ఉద్యోగులు, 68.71 లక్షల మంది పింఛనుదారులు లబ్ధి పొందనున్నారు [6, 7, 8, 9]. దీనివల్ల ప్రభుత్వ ఖజానాపై ఏడాదికి రూ. 10,016 కోట్ల అదనపు భారం పడనుంది [6, 7, 8, 9].
- ఇస్రో NVS-03 ఉపగ్రహ ప్రయోగం: శ్రీహరికోట నుండి ప్రయోగించనున్న NVS-03 నావిగేషన్ శాటిలైట్ ద్వారా దేశంలోని 12,000 రైళ్లను రియల్ టైమ్లో ట్రాక్ చేసే ఉపగ్రహ సాంకేతికత భారత రైల్వేలకు లభించనుంది [5].
- భారత సైన్యానికి నూతన యుద్ధ సిద్ధాంతం: ద్విముఖ భద్రతా సవాళ్లను (చైనా మరియు పాకిస్తాన్ సరిహద్దులు) సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు వీలుగా భారత సైన్యం రూపకల్పన చేసిన నూతన వార్ఫేర్ డాక్ట్రిన్ను రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సిద్ధం చేసింది [5].
- దిల్లీ ఎస్ఐఆర్పై సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నలు: దిల్లీ స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) ప్రక్రియలో ఓటర్ల జాబితాలో పేరున్నవారికి మళ్లీ ఫారం-6 ఎందుకు అడుగుతున్నారని సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని ప్రశ్నించింది [16].
- కాశీ తమిళ సంగమంలో ‘తిరుక్కురల్’: ఉత్తర ప్రదేశ్లోని కాశీలో జరగనున్న తమిళ సంగమం ఉత్సవాల్లో ప్రాచీన తమిళ గ్రంథం ‘తిరుక్కురల్’ ప్రధాన అంశంగా నిలువనుంది [5].
- ఐడీబీఐ బ్యాంక్ ప్రైవేటీకరణపై నిరసనలు: ఐడీబీఐ బ్యాంక్ విక్రయాన్ని నిరసిస్తూ బ్యాంకింగ్ సంఘాల కూటమి (UFBU) నవంబర్ 2, 3 తేదీల్లో దేశవ్యాప్త సమ్మెకు పిలుపునిచ్చింది [5].
- 2029 నాటికి మాదకద్రవ్యాల సంపూర్ణ నిర్మూలన: దేశం నుండి డ్రగ్స్ మహమ్మారిని 2029 నాటికి పూర్తిగా తుడిచిపెట్టేందుకు కఠిన కార్యాచరణ ప్రణాళికను అమలు చేస్తున్నట్లు కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది [5].
- బ్రహ్మోస్-ఎన్జీ క్షిపణి ప్రణాళిక: 1,500 కిలోమీటర్ల సుదూర పరిధి కలిగిన భవిష్యత్ క్షిపణి మరియు బ్రహ్మోస్-ఎన్జీ ప్రొటోటైప్ను 2027-28 నాటికి ప్రయోగ పరీక్షలకు సిద్ధం చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు [5].
- ఢిల్లీ విమానాశ్రయంలో నూతన MRO హ్యాంగర్: ఎయిర్ ఇండియా విమానాల అంతర్గత మరమ్మతుల సామర్థ్యాన్ని నిలబెట్టుకునేందుకు ఢిల్లీ విమానాశ్రయంలో అధునాతన MRO హ్యాంగర్ పనులను ప్రారంభించింది [5].
- రబీ సాగుపై ఎల్-నినో ప్రభావం: వాతావరణ మార్పులు మరియు తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతల కారణముగా దేశవ్యాప్తంగా గోధుమ సాగు విస్తీర్ణం 59 శాతం పడిపోవడంపై రైతాంగం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది [16].
3. తెలంగాణ వార్తలు
తెలంగాణ ప్రాంతీయ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు ఆర్థిక విస్తరణ లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం త్రైపాక్షిక మండలాలుగా రాష్ట్రాన్ని విభజించి నూతన ప్రణాళికను అమలు చేస్తోంది [1, 3, 5]:
| జోన్ పేరు | విస్తరణ ప్రాంతం | ప్రధాన దృష్టి రంగాలు |
|---|---|---|
| CURE (Central Urban Region) [3, 5] | హైదరాబాద్ మరియు నగర అంతర్భాగం [3, 5] | సేవా రంగం, ఐటీ, గ్లోబల్ క్యాపబిలిటీ సెంటర్లు (GCC) [3, 5] |
| PURE (Peri-Urban Region) [3, 5] | ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు నుండి రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు మధ్య [3, 5] | తయారీ రంగం, పారిశ్రామిక పునరుద్ధరణ, స్టార్టప్లు [3, 5] |
| RARE (Regional Agri-Rural Economy) [3, 5] | రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు వెలుపలి గ్రామీణ ప్రాంతాలు [3, 5] | వ్యవసాయ ప్రాసెసింగ్, ఫుడ్ పార్కులు, గ్రామీణ పరిశ్రమలు [3, 5] |
- జిఐ ట్యాగ్డ్ తాండూరు కందిపప్పు ఎగుమతి: తెలంగాణకు చెందిన తాండూరు కందిపప్పు (2.5 మెట్రిక్ టన్నుల తొలి కాన్సన్మెంట్) హైదరాబాద్ నుండి ఆస్ట్రేలియాకు AMMAAS బ్రాండ్ పేరిట ఎగుమతైంది [17].
- ఉద్యోగులకు ‘AI సక్షమ్’ ప్రారంభం: ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు విధుల్లో కృత్రిమ మేధ (AI) పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి ప్రజా సమస్యలను వేగంగా పరిష్కరించేలా ‘AI Saksham’ ప్రోగ్రామ్ను డిప్యూటీ సీఎం భట్టి విక్రమార్క ఎంసీఆర్ హెచ్ఆర్డీలో ప్రారంభించారు [22].
- తాగునీటి దుర్వినియోగంపై జరిమానాలు: హైదరాబాద్ నగరంలో తాగునీటితో ఇంటి ప్రాంగణాలు శుభ్రం చేస్తే రూ. 5,000 జరిమానా విధించే నిబంధనను జలమండలి కఠినతరం చేసింది [16].
- కంటి వ్యాధుల చికిత్సకు నూతన ఒప్పందం: వినూత్న కంటి చికిత్సల అభివృద్ధి కొరకు హైదరాబాద్కు చెందిన భారత్ బయోటెక్ సంస్థ ‘పాండోరమ్’తో అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్య ఒప్పందం చేసుకుంది [16].
- తెలంగాణ డిఫెన్స్ ఎక్స్పో: రాష్ట్రంలో రక్షణ మరియు ఏరోస్పేస్ ఎగుమతులు రూ. 30,742 కోట్లకు చేరడంతో, తెలంగాణను జాతీయ భద్రతా ఉత్పత్తుల తయారీ కేంద్రంగా మార్చే ప్రణాళికలను ఆవిష్కరించారు [5].
- ఐటీ కారిడార్లో బిఆర్టి (BRT) లూప్: సైబరాబాద్ ఐటీ జోన్లో వాహనాల రద్దీని తగ్గించేందుకు 7 కిలోమీటర్ల మేర వన్-వే కౌంటర్-ఫ్లో బస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ విధానాన్ని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా తెచ్చారు [5].
- పారిశ్రామిక విద్యుత్ బకాయిలపై OTS: పారిశ్రామిక విద్యుత్ వినియోగదారుల నుండి రూ. 2,000 కోట్ల బకాయిల పరిష్కారానికి ఒకేసారి చెల్లింపు (OTS) పథకానికి ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి [5].
- ప్రాచీన ముడుమాల్ నిలువురాళ్ల తవ్వకాలు: నారాయణపేట జిల్లాలోని 3,500 ఏళ్ల ప్రాచీన ఖగోళ శిలా నిర్మాణాలు (యునెస్కో తాత్కాలిక జాబితా) వద్ద తవ్వకాల నిర్వహణకు పురావస్తు శాఖ టెండర్లు కోరింది [4].
- జెప్టో సంస్థకు వినియోగదారుల కమిషన్ జరిమానా: ఎమ్సార్పీ కంటే రూ. 34 అదనంగా వసూలు చేసి అనుచిత వ్యాపార ధోరణికి పాల్పడినందుకు ‘జెప్టో’ క్విక్ కామర్స్ సంస్థకు రూ. 57,000 జరిమానా విధిస్తూ రంగారెడ్డి జిల్లా వినియోగదారుల కమిషన్ ఆదేశాలిచ్చింది [23].
- ఆర్ఆర్ఆర్ దక్షిణ భాగం బదిలీ: రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు (RRR) దక్షిణ భాగాన్ని హైదరాబాద్ గ్రోత్ కారిడార్ లిమిటెడ్ (HGCL) పరిధికి బదిలీ చేస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది [5].
4. విద్యా వార్తలు
పాఠశాల మరియు ఉన్నత విద్యా రంగాలలో మదింపు విధానాలు మరియు నాణ్యతా ప్రమాణాల పెంపుకై సంస్కరణలు అమలులోకి వచ్చాయి [1, 2, 24]:
| విద్యా సంస్థ / ప్రాధికార సంస్థ | విద్యా విషయక ప్రణాళిక / నూతన విధానం | ప్రయోజనం & భావి ప్రభావం |
|---|---|---|
| ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇంటర్ బోర్డు [1, 2, 24] | 32 పేజీల ఏకీకృత ఆన్సర్ బుక్లెట్ విధానం ఖరారు [1, 2, 24] | అదనపు షీట్ల విధానం రద్దు, మదింపులో అక్రమాల నిరోధం [1, 2, 24]. |
| హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం (UoH) [1, 2, 24] | ప్రపంచ టాప్ 2% ప్రభావశీల శాస్త్రవేత్తల్లో స్థానం [1, 2, 24] | స్టాన్ఫోర్డ్ జాబితాలో వర్సిటీకి చెందిన 31 మంది ఆచార్యులు చోటు సాధన [1, 2, 24]. |
| ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం [1, 2, 24] | ‘PollenSignum’ ఆవిష్కరణకు భారత పేటెంట్ [1, 2, 24] | బాటనీ విభాగం పరాగసంపర్క అధ్యయనాలకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు [1, 2, 24]. |
| IISER తిరుపతి [1, 2, 24] | మెల్బోర్న్ వర్సిటీతో 2+2 ఒప్పందం [1, 2, 24] | బిఎస్ సైన్స్ కోర్సులలో అంతర్జాతీయ డ్యూయల్ డిగ్రీ పొందే వెసులుబాటు [1, 2, 24]. |
- ఏపీ ఇంటర్ ఏకీకృత బుక్లెట్: 2027 పబ్లిక్ పరీక్షల నుండి జనరల్ కోర్సులకు 32 పేజీల ఏకీకృత ఆన్సర్ బుక్లెట్, ఒకేషనల్ కోర్సులకు 24 పేజీల బుక్లెట్ విధానం అమలవుతుంది [1, 2, 24].
- యుఓహెచ్ ఆచార్యుల ఘనత: స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం విడుదల చేసిన ప్రపంచ టాప్ 2% ప్రభావశీల శాస్త్రవేత్తల జాబితాలో హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 31 మంది ఆచార్యులు ఎంపికయ్యారు [1, 2, 24].
- ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పేటెంట్: ఓయూ బాటనీ విభాగం రూపొందించిన ‘PollenSignum’ రీసెర్చ్ మోడల్కు కేంద్ర పేటెంట్ కార్యాలయం నుండి అధికారిక గుర్తింపు లభించింది [1, 2, 24].
- ఐఐఎస్ఈఆర్ తిరుపతి డ్యూయల్ డిగ్రీ: మెల్బోర్న్ విశ్వవిద్యాలయ భాగస్వామ్యంతో 2+2 బిఎస్ సైన్స్ డ్యూయల్ డిగ్రీ కోర్సు ఆమోదం పొందింది [1, 2, 24].
- ఎన్సీఈఆర్టీ 9వ తరగతి నూతన పుస్తకాలు: ఎన్ఈపీ 2020 మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఎన్సీఈఆర్టీ 9వ తరగతి నూతన సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలను విడుదల చేసింది [1, 2, 21].
- పదో తరగతి పరీక్షల ఫీజు షెడ్యూల్: మార్చి 2027 ఎస్ఎస్సి పబ్లిక్ పరీక్షల ఫీజు రూ. 125 చెల్లించేందుకు అక్టోబర్ 30 నుండి నవంబర్ 16 వరకు గడువు ఖరారు చేశారు [1, 2, 21].
- కేఎన్ఆర్ యుహెచ్ఎస్ నమోదు: పీజీ మెడికల్ డిగ్రీ, డిప్లొమా యాజమాన్య కోటా సీట్ల భర్తీకి కాళోజీ నారాయణరావు ఆరోగ్య విశ్వవిద్యాలయం ఆన్లైన్ స్వీకరణ ప్రారంభించింది [1, 2, 21].
- టాస్ (TOSS) రీకౌంటింగ్ ఫలితాలు: తెలంగాణ సార్వత్రిక విద్యా పీఠం పదో తరగతి, ఇంటర్మీడియట్ రీకౌంటింగ్ ఫలితాలను పోర్టల్లో అందుబాటులో ఉంచింది [1, 2, 21].
- పీజేటీఏయూ అగ్రికల్చర్ కౌన్సెలింగ్: ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం బిఎస్సీ అగ్రికల్చర్ కోర్సుల ప్రాథమిక కౌన్సెలింగ్ ప్రక్రియను పూర్తి చేసింది [1, 2, 24].
- ఐఐటీ హైదరాబాద్ ఏఐ పురస్కారాలు: నేషనల్ ఏఐ ఛాలెంజ్లో ప్రతిభ చూపిన నూతన స్టార్టప్లకు ఐఐటీ హైదరాబాద్ సన్మానం చేసింది [5].
5. ఉద్యోగ & నియామక వార్తలు
కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర నియామక సంస్థలు వివిధ ఉద్యోగ ప్రకటనలు, రాతపరీక్షల షెడ్యూళ్లను ఖరారు చేశాయి [1, 2, 24]:
- ఏపీ డీఎస్సీ నోటిఫికేషన్: పాఠశాల విద్య, ప్రత్యేక విద్య మరియు సంక్షేమ సొసైటీలలో 2,721 టీచర్ పోస్టుల భర్తీకి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం షార్ట్ నోటిఫికేషన్ ఇచ్చింది [1, 2, 24].
- వర్సిటీ అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్లు: తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ల భర్తీ ప్రక్రియను పారదర్శకం చేసేందుకు TGCHE నేతృత్వంలో 100 మార్కుల ‘సింగిల్ స్క్రీనింగ్ కమిటీ’ మూల్యాంకనాన్ని అమలు చేస్తున్నారు [1, 2, 24].
- ఆర్ఆర్బీ ఎన్టీపీసీ దరఖాస్తులు: రైల్వే రిక్రూట్మెంట్ బోర్డ్ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ (1,688 పోస్టులు), గ్రాడ్యుయేట్ (3,548 పోస్టులు) ఆన్లైన్ దరఖాస్తు స్వీకరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది [1, 2, 24].
- ఈఎమ్ఆర్ఎస్ స్టాఫ్ నర్స్ పరీక్షలు: ఏకలవ్య మోడల్ నివాస పాఠశాలల్లో 550 మహిళా స్టాఫ్ నర్స్ ఖాళీలకు డిసెంబర్ 13, 14, 21 తేదీల్లో రాతపరీక్షలు జరగనున్నాయి [1, 2, 21].
- పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB) ఆఫీసర్లు: డిగ్రీ అర్హత కలిగిన అభ్యర్థుల నుండి 545 లోకల్ బ్యాంక్ ఆఫీసర్ పోస్టుల భర్తీకి పీఎన్బీ దరఖాస్తులు కోరుతోంది [2].
- టీఎస్ఎల్పీఆర్బీ అసిస్టెంట్ ప్రాసిక్యూటర్లు: టీఎస్ఎల్పీఆర్బీ ఆధ్వర్యంలో అసిస్టెంట్ పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూషన్ ఆఫీసర్స్ (APP) సర్టిఫికేట్ల తనిఖీ ముగిసింది [1, 2, 24].
- బీహెచ్ఈఎల్ హెచ్ఆర్ డైరెక్టర్: భారత్ హెవీ ఎలక్ట్రికల్స్ లిమిటెడ్ (BHEL) మానవ వనరుల విభాగాధిపతిగా ఎమ్. శ్రీధర్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు [1, 21, 24].
- ఇండియా పోస్ట్ GDS తొలి జాబితా: గ్రామీణ డాక్ సేవక్ (GDS) మొదటి మెరిట్ జాబితా ఆధారంగా సర్టిఫికేట్ల ధృవీకరణ ప్రక్రియ తుది దశకు చేరింది [1, 2, 24].
- ఎయిర్పోర్ట్స్ అథారిటీ హాల్టికెట్లు: AAI 379 జూనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ పోస్టుల హాల్ టికెట్లు వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉంచబడ్డాయి [1, 2, 24].
- ఎన్పీసీఐఎల్ ట్రైనీలు: న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్లో 51 సైంటిఫిక్ అసిస్టెంట్/స్టైపెండరీ ట్రైనీ ఖాళీల భర్తీకి దరఖాస్తులు స్వీకరిస్తున్నారు [1, 2, 24].
6. క్రీడా వార్తలు
- అభిషేక్ శర్మ రికార్డు సెంచరీ: న్యూజిలాండ్తో జరిగిన మూడో టీ20లో భారత ఓపెనర్ అభిషేక్ శర్మ 35 బంతుల్లోనే మెరుపు శతకం బాది, ఐసీసీ టీ20 బ్యాటింగ్ ర్యాంకింగ్స్లో మళ్లీ నంబర్ 1 స్థానాన్ని కైవసం చేసుకున్నాడు [14, 15, 16].
- ఆసియా పారా గేమ్స్లో భారత్ రికార్డు: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026లో భారత అథ్లెట్లు చారిత్రక రీతిలో 114 పతకాలు సాధించడంపై ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రత్యేక అభినందనలు తెలిపారు [1, 2, 3].
- దీప్తి జీవాంజీకి గ్రూప్-2 నియామకం: పారా అథ్లెటిక్స్లో ప్రపంచస్థాయి పతకాలు సాధించిన తెలంగాణ క్రీడాకారిణి దీప్తి జీవాంజీకి గ్రూప్-2 హోదా ఉద్యోగ ఉత్తర్వులను అందించేందుకు తెలంగాణ కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది [2, 4].
- ఐసీసీ ‘ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మంత్’: భారత క్రికెటర్లు శుభ్మన్ గిల్ (పురుషులు), షెఫాలీ వర్మ (మహిళలు) ఐసీసీ నెలకు ఉత్తమ ఆటగాళ్ల పురస్కారాలకు ఎంపికయ్యారు [2, 4].
- రంజీ ట్రోఫీలో హైదరాబాద్ విజయం: రంజీ ట్రోఫీ పోటీలలో రాజస్థాన్పై హైదరాబాద్ క్రికెట్ జట్టు ఇన్నింగ్స్ మరియు 48 పరుగుల తేడాతో భారీ విజయం సాధించింది [2, 4].
- డెన్మార్క్ ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్: డెన్మార్క్ ఓపెన్ పురుషుల సింగిల్స్ తొలి రౌండ్లో భారత స్టార్ షట్లర్ కిదాంబి శ్రీకాంత్ గెలిచి ప్రీ-క్వార్టర్స్కు ప్రవేశించాడు [2, 4].
- ఐసీసీ మహిళల ర్యాంకింగ్స్: ఐసీసీ మహిళల వన్డే బ్యాటింగ్ ర్యాంకింగ్స్లో స్మృతి మంధాన, బౌలింగ్ విభాగంలో శ్రీ చరణి తమ టాప్-5 స్థానాలను పదిలపరుచుకున్నారు [2, 4].
- 2027 ప్రపంచ కప్ టికెట్లకు డిమాండ్: 2027 వన్డే ప్రపంచ కప్ ప్రాథమిక టికెట్ కేటాయింపులకై రికార్డు స్థాయిలో 1.5 కోట్ల ఆన్లైన్ దరఖాస్తులు నమోదయ్యాయి [2, 4].
- బిఎఫ్ఐ సెక్రటరీ జనరల్ సస్పెన్షన్: అంతర్గత నిధుల దుర్వినియోగం ఆరోపణల నేపథ్యంలో బాక్సింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా సెక్రటరీ జనరల్ను తాత్కాలికంగా సస్పెండ్ చేశారు [2, 4].
- ఖో-ఖో పోటీలకు విద్యార్థినుల ఎంపిక: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భీమవరం జడ్పీహెచ్ఎస్ విద్యార్థినులు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రస్థాయి పాఠశాలల ఖో-ఖో టోర్నమెంట్కు ఎంపికయ్యారు [2, 4].
7. ప్రవేశ & పోటీ పరీక్షలు
- నీట్-యూజీ (NEET-UG 2026) స్ట్రే వేకెన్సీ: మెడికల్ కౌన్సెలింగ్ కమిటీ నిర్వహిస్తున్న స్ట్రే వేకెన్సీ రౌండ్ సీట్ల కేటాయింపు ప్రక్రియ ముగింపు దశకు చేరుకుంది [4].
- సీఏ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాలు: ఐసీఏఐ సీఏ ఇంటర్ ఫలితాలలో జాతీయ స్థాయిలో 83.67% మార్కులతో సాక్షి చందక్ మరియు నీల్ రాజేష్ షా ప్రథమ స్థానంలో నిలిచారు [1, 3, 19].
- స్పెషల్ టీజీ-టీఈటీ (TG-TET 2026-II) నమోదు: తెలంగాణలోని ఇన్-సర్వీస్ ఉపాధ్యాయుల కొరకు ప్రత్యేక టీఈటీ దరఖాస్తుల మార్గదర్శకాలను వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉంచారు [4, 20].
- యూపీఎస్సీ ఎన్డీఏ-II తుది ఫలితాలు: నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ (NDA & NA II) రాతపరీక్ష మరియు ఎస్ఎస్బీ ఇంటర్వ్యూ అర్హుల తుది మెరిట్ జాబితా విడుదలైంది [4].
- యూజీసీ-నెట్ డిసెంబర్ 2026 షెడ్యూల్: నేషనల్ టెస్టింగ్ ఏజెన్సీ (NTA) యూజీసీ-నెట్ డిసెంబర్ పరీక్షల నమోదు ప్రక్రియను ప్రారంభించింది [4].
- ఐబీపీఎస్ ఆర్ఆర్బీ XV పరీక్షలు: రీజినల్ రూరల్ బ్యాంకులలో ఆఫీస్ అసిస్టెంట్ మరియు ఆఫీసర్ స్కేల్ పోస్టుల ఆన్లైన్ పరీక్షల వేళలు జారీ అయ్యాయి [4].
- సీఎస్ఐఆర్-యూజీసీ నెట్: సైన్స్ విభాగాల జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్ (JRF) అర్హత పరీక్ష నమోదు గడువు పూర్తయింది [4].
- క్లాట్ 2027 (CLAT) దరఖాస్తులు: జాతీయ లా వర్సిటీలలో ప్రవేశాల కొరకు కామన్ లా అడ్మిషన్ టెస్ట్ నమోదు అక్టోబర్ 31తో ముగియనుంది [4].
- టీజీపీఎస్సీ జలమండలి మేనేజర్ పరీక్ష: హైదరాబాద్ జలమండలిలోని 130 మేనేజర్ (ఇంజనీరింగ్) ఖాళీలకు సంబంధించి డిసెంబర్లో పరీక్షలు నిర్వహించనున్నారు [2].
- ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్-2 మెయిన్స్ సన్నాహాలు: ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రూప్-2 మెయిన్స్ పరీక్షలకు సంబంధించి అభ్యర్థులకు హాల్టికెట్ల డౌన్లోడ్ లింక్ సిద్ధం చేశారు [25].
8. ఉపాధ్యాయుల పరిణామాలు
- ఇన్-సర్వీస్ ఉపాధ్యాయుల టీఈటీపై విజ్ఞప్తి: సర్వీసులో ఉన్న ఉపాధ్యాయులకు టీఈటీ నిబంధనల నుండి సడలింపు ఇవ్వాలని లేదా ప్రామోషన్లకు సర్వీస్ ప్రొటెక్షన్ కల్పించాలని టీఎస్యూటీఎఫ్ ప్రభుత్వాన్ని కోరింది [4].
- ఆశ్రమ పాఠశాల బోధకులకు ‘విభా’ పురస్కారాలు: గిరిజన ప్రాంతాలలో విద్యా ప్రమాణాలు పెంచిన 62 మంది ఉపాధ్యాయులను విభా ఫౌండేషన్ ఉట్నూర్ వేదికగా గౌరవించింది [4].
- ఉపాధ్యాయులకు రెండు డీఏల చెల్లింపు: జీవో ఎంఎస్ 118 ప్రకారంగా సవరించిన కరువు భత్యాన్ని అక్టోబర్ నెల జీతంతో జమ చేయనున్నారు [1, 10, 11].
- పాఠశాలల్లో వారానికి 3 వ్యాయామ పీరియడ్లు: విద్యార్థుల శారీరక ఆరోగ్యం కొరకు ప్రాథమిక, ఉన్నత పాఠశాలల్లో వారానికి 3 పీటీ పీరియడ్లను కచ్చితంగా అమలు చేయాలని ఉత్తర్వులు వెలువడ్డాయి [4].
- ఏపీ డీఎస్సీ ద్వారా పాఠశాలల బలోపేతం: ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2,721 టీచర్ ఖాళీల భర్తీ ద్వారా పాఠశాల విద్యలో సబ్జెక్ట్ టీచర్ల కొరత తీరనుందని ఉపాధ్యాయ సంఘాలు హర్షం వ్యక్తం చేశాయి [1, 5].
- మోడల్ స్కూల్ బోధకుల సర్వీస్ సమస్యలు: మోడల్ స్కూల్స్ టీచర్ల పదోన్నతులు, సర్వీస్ నిబంధనలు సవరించాలని యూటీఎఫ్ నేతలు విద్యాశాఖ కార్యదర్శికి విజ్ఞప్తి చేశారు [4].
- ఎన్సీఈఆర్టీ సైన్స్ బోధనా డిప్లొమా: సైన్స్ ఉపాధ్యాయుల నైపుణ్యాభివృద్ధి కొరకు 40 వారాల ఆన్లైన్ డిప్లొమా కోర్సును ఉపయోగించుకోవాలని ఎన్సీఈఆర్టీ సూచించింది [4, 5].
- తెలంగాణ ఎడ్యుకేషన్ పాలసీ సలహాలు: ప్రతిపాదిత నూతన విద్యా విధానంలో ఉపాధ్యాయుల బోధనేతర విధుల భారాన్ని తగ్గించాలని ఉపాధ్యాయ సంఘాలు కోరాయి [4].
- పండిట్, పిఈటి పోస్టుల అప్గ్రేడేషన్: పాఠశాలల్లో మిగిలి ఉన్న లాంగ్వేజ్ పండిట్, పీఈటీ పోస్టుల అప్గ్రేడేషన్ ప్రక్రియను త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలని ఆదేశించారు [4].
- CwSN రిసోర్స్ టీచర్ల వేతనాలు: ప్రత్యేక అవసరాలు కలిగిన పిల్లలకు బోధించే సమగ్ర శిక్షా రిసోర్స్ టీచర్ల పెండింగ్ వేతనాల విడుదల ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది [4].
9. ఉద్యోగుల పరిణామాలు
- తెలంగాణ ఉద్యోగులకు 6.37% డీఏ పెంపు: రెండు వాయిదాల కరువు భత్యం పెంపుతో ఉద్యోగుల మూల వేతనంపై అనుకూల ప్రభావం పడనుండగా, బకాయిలను 33 వాయిదాలలో చెల్లించనున్నారు [1, 10, 11].
- కేంద్ర ఉద్యోగుల డీఏ 63%కి చేరిక: 3 శాతం అదనపు డీఏ పెంపుతో 48.54 లక్షల కేంద్ర ఉద్యోగులు, 68.71 లక్షల మంది పింఛనుదారులకు దీపావళి లబ్ధి చేకూరనుంది [6, 7, 8, 9].
- రైల్వే నాన్-గెజిటెడ్ సిబ్బందికి బోనస్: దేశవ్యాప్తంగా 11.4 లక్షల మంది రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల వేతనానికి సమానమైన ప్రొడక్టివిటీ లింక్డ్ బోనస్ (PLB) చెల్లింపునకు ఆమోదం లభించింది [1, 2, 4].
- ఎన్హెచ్ఎమ్ (NHM) ఒప్పంద సిబ్బంది విజ్ఞప్తి: తెలంగాణలో నేషనల్ హెల్త్ మిషన్ కింద పనిచేస్తున్న కాంట్రాక్ట్ సిబ్బంది వేతనాల సవరణపై ప్రభుత్వం సానుకూలంగా స్పందించింది [4].
- సింగరేణి కార్మికులకు రూ. 596.36 కోట్ల బోనస్: దసరా, దీపావళి పండుగల సందర్భంగా సింగరేణి సంస్థ రూ. 596.36 కోట్ల లాభాల వాటాను కార్మికుల ఖాతాల్లో జమ చేసింది [4].
- ఐఏఎస్ ఆమ్రపాలి కేడర్ విచారణ: ఏపీకి కేడర్ కేటాయింపును సవాలు చేస్తూ ఐఏఎస్ అధికారిణి ఆమ్రపాలి దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై తెలంగాణ హైకోర్టు తీర్పును రిజర్వ్ చేసింది [4].
- నూతన పీఆర్సీ (PRC) నివేదికపై చర్చలు: నూతన వేతన సవరణ కమిటీ నివేదికను త్వరగా తెప్పించి అమల్లోకి తేరాలని ఉద్యోగ సంఘాల జేఏసీ (TGEJAC) సీఎంకు విజ్ఞప్తి చేసింది [4, 26].
- మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లో డిజిటల్ లీవ్ సిస్టమ్: కరీంనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ తన సిబ్బంది కొరకు పారదర్శకమైన ఆన్లైన్ లీవ్ మేనేజ్మెంట్ విధానాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది [4].
- స్పెషల్ క్యాంపెయిన్ 6.0 అమలు: కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలలో అనవసర ఫైళ్ల నిర్మూలన, ఆఫీసు స్పేస్ పునరుద్ధరణ కొరకు పక్షోత్సవ కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నాయి [4, 9].
- 8వ వేతన సంఘం సంప్రదింపులు: 8th Central Pay Commission విధివిధానాలు, భాగస్వాముల నుండి ప్రతిపాదనల స్వీకరణ ప్రక్రియను వేగవంతం చేసింది [4, 7].
10. ప్రభుత్వ పథకాలు & ప్రజా సంక్షేమం
- పిఎమ్ సామాజిక సహాయ యోజన (NSAP): రూ. 53,428 కోట్ల వ్యయంతో 2030-31 వరకు పథకాన్ని విస్తరిస్తూ, దివ్యాంగుల పింఛను వైకల్య పరిమితిని 40%కి తగ్గించారు [1, 3, 4].
- ఇందిరమ్మ ఇళ్లకు పీఎంఎవై అనుసంధానం: తెలంగాణలో ఇందిరమ్మ గృహ నిర్మాణ పథకాన్ని కేంద్ర ‘పీఎంఎవై-జి’ పోర్టల్తో అనుసంధానించడం ద్వారా ప్రతి ఇంటికి రూ. 72,000 అదనపు సాయం అందనుంది [1, 2, 3].
- వచ్చే బతుకమ్మ నాటికి ఇందిరమ్మ ఇళ్లు: రాష్ట్రంలో నిర్మిస్తున్న ఇందిరమ్మ ఇళ్లను వచ్చే బతుకమ్మ పండుగ నాటికి లబ్ధిదారులకు అప్పగిస్తామని గృహనిర్మాణ శాఖ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస్ రెడ్డి ప్రకటించారు [20].
- ఏపీ స్థానిక సంస్థల షెడ్యూల్ మార్పు: ఏపీలో ఎంపీటీసీ/జడ్పీటీసీ పోలింగ్ నవంబర్ 5న, ఓట్ల లెక్కింపు నవంబర్ 7న జరగనుంది; మునిసిపల్ పోలింగ్ నవంబర్ 1న, లెక్కింపు నవంబర్ 3న జరుగుతుంది [12].
- పిఎమ్-కిసాన్ (PM-KISAN) ఇ-కేవైసీ: పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి 19వ విడత సాయం పొందేందుకు రైతులు ఇ-కేవైసీ పూర్తి చేయాలని సూచించారు [4].
- ‘భారత్ తులిప్’ అప్రెంటిస్షిప్ పథకం: పట్టణ ప్రాంత గ్రాడ్యుయేట్ యువతకు వివిధ రకాల మున్సిపల్, పరిపాలనా విధుల్లో ప్రాక్టికల్ శిక్షణ ఇచ్చే పథకం విస్తరణ [4].
- బాధితుడి కుటుంబానికి ఆర్థిక సాయం: ఉక్రెయిన్ సరిహద్దుల్లో మరణించిన తెలంగాణ యువకుడి కుటుంబానికి రూ. 6 లక్షల ఆర్థిక సహాయాన్ని ప్రభుత్వం మంజూరు చేసింది [4].
- మీ-సేవ సర్టిఫికెట్ల భద్రత పెంచడం: సర్టిఫికెట్ల అక్రమ నకిలీలను నిరోధించేందుకు మీ-సేవ కేంద్రాలలో సెక్యూర్డ్ వాటర్మార్క్డ్ పేపర్ను ప్రవేశపెట్టారు [4].
- ‘జీవన్ దాన్’ అవయవదాన ప్రచారం: అవయవదానంపై అవగాహన పెంచేందుకు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రధాన ఆసుపత్రుల ఆధ్వర్యంలో ర్యాలీలు నిర్వహించారు [4].
- ఏపీ ‘తల్లికి వందనం’ మార్గదర్శకాలు: పాఠశాల విద్యార్థుల తల్లులకు ఆర్థిక సాయం అందించే ‘తల్లికి వందనం’ పథకం అమలు మార్గదర్శకాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిమండలి ఆమోదం తెలిపింది [20].
నేటి జ్ఞాన దీపిక
- ముడుమాల్ నిలువురాళ్లు (Mudumal Menhirs): తెలంగాణలోని నారాయణపేట జిల్లాలో ఉన్న 3,500 నుండి 4,000 ఏళ్ల నాటి ప్రాచీన ఖగోళ క్షేత్రం [4]. ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల (UNESCO) తాత్కాలిక జాబితాలో స్థానం పొందిన ఈ ప్రాచీన రాతి నిర్మాణాల వద్ద పురావస్తు ఆధారాలను వెలికితీసేందుకు తవ్వకాలకు టెండర్లు పడ్డాయి [4].
- CURE-PURE-RARE నమూనా: తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థను $3 ట్రిలియన్లకు పెంచే దిశగా ప్రవేశపెట్టిన ప్రాంతీయ వికేంద్రీకృత పారిశ్రామిక నమూనా [1, 3, 5]. CURE (Central Urban Region – ఐటీ, సేవా రంగం), PURE (Peri-Urban Region – తయారీ, స్టార్టప్లు), RARE (Regional Agri-Rural Economy – వ్యవసాయ ప్రాసెసింగ్, గ్రామీణ పరిశ్రమలు) గా విభజించారు [3, 5].
- తాండూరు కందిపప్పు (Tandur Red Gram): భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tag) కలిగిన తెలంగాణ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి [17]. తాండూరు ప్రాంతంలోని నల్లరేగడి నేలలు, నిర్దిష్ట వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల ఇందులో ప్రొటీన్ శాతం (దాదాపు 22-24%) ఎక్కువగా ఉండి, నాణ్యమైన రుచిని కలిగి ఉంటుంది [17].
- సింగిల్ స్క్రీనింగ్ కమిటీ (Single Screening Committee): తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఉద్యోగాల నియామకంలో పారదర్శకత కోసం TGCHE ప్రవేశపెట్టిన 100 మార్కుల ఏకీకృత ప్రామాణిక మూల్యాంకన విధానం [1, 2, 24].
- దివ్యాంగజన్ పింఛను సడలింపు: జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం దివ్యాంగుల పింఛను అర్హతను 80% వైకల్యం నుండి 40%కి తగ్గించింది [1, 3, 4]. దీనితో పాటు కనీస వయోపరిమితిని ఎత్తివేసి, జన్మతః వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు కూడా సామాజిక భద్రతా పింఛను లభించేలా నిబంధనలు మార్చారు [1, 3, 4].
సమగ్ర సమాలోచన & భావి పరిణామాలు
నేటి ఆర్థిక, సామాజిక పరిణామాలను పరిశీలిస్తే, సుదీర్ఘకాల ఆర్థిక స్వయంసమృద్ధి సాధన దిశగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆవిష్కరించిన ‘తెలంగాణ రైజింగ్-2047’ ప్రణాళిక మరియు ‘CURE-PURE-RARE’ ప్రాంతీయ అభివృద్ధి నమూనాలు రాష్ట్ర ఆర్థిక పునాదిని బలపరుస్తున్నాయి [1, 3, 5]. తాండూరు కందిపప్పు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు ఎగుమతి కావడం మరియు స్థానిక ఉత్పత్తులకు భౌగోళిక గుర్తింపు ప్రాధాన్యత పెరగడం గ్రామీణ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కలిసొచ్చే అంశం [17].
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉద్యోగులకు 3% డీఏ పెంపును ప్రకటించడం, తెలంగాణ ప్రభుత్వం రెండు పెండింగ్ కరువు భత్యాలను (6.37%) విడుదల చేయడం మరియు నాన్-గెజిటెడ్ రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల ప్రొడక్టివిటీ లింక్డ్ బోనస్ మంజూరు చేయడం ఉద్యోగ, ఉపాధ్యాయ వర్గాల కొనుగోలు శక్తిని పెంపొందిస్తుంది [1, 7, 8, 10, 11]. అదేవిధంగా, జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) బడ్జెట్ను విస్తరించడం ద్వారా దివ్యాంగులకు మరియు వయోవృద్ధులకు బలమైన సామాజిక భద్రత లభించనుంది [1, 3, 4].
విద్యా రంగంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇంటర్మీడియట్ బోర్డు 32 పేజీల ఏకీకృత ఆన్సర్ బుక్లెట్ విధానాన్ని తీసుకురావడం మరియు తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయ నియామకాల్లో ‘సింగిల్ స్క్రీనింగ్ కమిటీ’ విధానం అమల్లోకి రావడం విద్యా వ్యవస్థలలో పారదర్శకతను మరియు జవాబుదారీతనాన్ని పెంపొందించగల కీలక నిర్ణయాలు [1, 2, 24]. క్రీడారంగంలో అభిషేక్ శర్మ ప్రపంచ రికార్డు మరియు ఆసియా పారా గేమ్స్లో భారత్ 114 పతకాలు సాధించడం అంతర్జాతీయ క్రీడా వేదికలపై భారతదేశ క్రీడా పటిమకు ప్రతీకగా నిలుస్తున్నాయి [1, 2, 14, 16].